
#105Buna Dhadhaa Qabu Saaphana
105⸱AYaada
- Buna mukaan jiraataa
- Buna qunnamtii isaa baasa
Kan buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu kun, Buna Qunnamtii Boraaraa (CBB) kan jedhamuun, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Kan kun, bishaan plastikii transparentii waliin, bishaan pharmaceuticalii taphataa waliin, ethanol, methanol, yookiin CBB attractant kan kaampii irraa argamu, fi wayira yookiin string. Ethanol kun, insektotaa gurgurtaa, bishaan keessatti baasaa jiraataa fi dabalataa. Teknolojii kun, Ugandaa Buna Qunnamtii Ibsaa Qorannoo Ershuu (NARO) poolisii. Kan kun, NARO-Uganda Beetle Trap Technology/Broca trap jedhamaa jiraataa.
Buna Qunnamtii Boraaraa (CBB), Hypothenemus hampei yookiin la broca kan Spanish keessatti, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu kan jedhamuun, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Global warmingin sababaa jiru, CBB kun, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Kanaaf, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu, 30-35 % fi qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu.
Insektii ina jedhamtuu, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Kan kun, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu. Buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu, buna qunnamtii isaa baasuu dandeettii qabu.
105⸱BYaadatamuuf
CBB waliin dorgomuuf tarkaanfiin hawaasa maraa barbaachisaadha, sababni isaas kaneen kun fageenya dheeraa balali’u danda’u. Qonnaan bultoonni tokko tokko qurxummii qabuuf yaalii taasisanii kanneen biroon hin taasisne taanaan bu’aa hin qabu.
Dabaree qabsoo CBB ittisuuf maloota gargaaran keessaa, madaalliiwwan garaagaraa ni jiru:
- Madda nyaataa biqiltuu fooyyessuuf tarkaanfii qonnaan bultootaaf kennamu (fakkeenyaaf Biochar yookiin Komposti) fayyadamuun.
- Buna mukkeen isaa qorachuuf iddoo iddoo deemuun qoricha fudhataman arguuf.
- Balfa gogaa akka iddoo itti darbatamanii fi muduraalee lafa irraa guuranii qulqulleessuun tarkaanfii fayyaa misooma qonnaa keessaa ti. Muduraaleen ykn gogaan darbataman yookiin kan qoraman gubachuu ykn lafa keessatti awwaaluu qabu CBB'n (Coffee Berry Borer) harma hoosisaa isaanii ajjeesuuf.
- Mukkeen midhaanii erga nyaataa booda bishaan irratti hafan walitti qabuu.
- Guduruu fi qottoo baay'isuu dhabamsiisuuf.
- Qorannoo dhaabbilee qorannoo dhiyeessaniin mukkeen hafuura qaban dhaabuun ni gorfama (il. Companion trees tool). Sisitemii buna hafuura qabuun simbirroonni nyaata balleessitoota nyaatan hawwata. Haa ta'u malee, hafuurri gahumsa barbaadamu eeggatee akka hin hafneef to'achuun barbaachisaa dha, kunis badiiwwan akka babal'atan gochuuf mijataa ta'a.
Yeroo: Fallaanni kun tarkaanfii dhaabbataa dha. Rooba eegalee keessatti qophaa'u qabu fi torban lama lamaan qulqulleeffamuunii fi guutamuun irra jiraata. Yeroo botoroonni goggogaman, ni jijjiiramu.
105⸱CHojiirra Oolmaa
Meeshalee
Hektara tokkoof:
105⸱1Prosedura




105⸱2



105⸱3

Bishaan ittiin qabatanii geessuuf buna mukkeen hunda irratti hafuura baasuu hin barbaachisu. Yeroo baay'ee, mukkeen buna 30'f hafuura tokko qabaachuun gaariidha. Haa ta'u malee, hafuura baay'een jiraachuu isaaniituu caalaa gaariidha.
105⸱4
105⸱DDinagdee bu’aa
Baasii/gatii farra qoricha (peestiisaayidiif) bahu ni hir’isa
Qorichi kun fayyadama qoricha keemikaalawaa hir’isuudhaan, baasii galtee qorichaaf bahu hir’isa.
Mancaatii calla bunaa ni hir’isa
Meeshaan kun miidhaa midhaan buna irra gahuu fi hanqina qulqullinaa ittisuun, mancaatii/kasaaraa irraa ni eega.
105⸱EFaayidaalee Magariisa
Hanga qoricha (peestiisaayidii) barbaachisuu ni xiqqeessaa
Meeshaan kun fayyadama qoricha keemikaalawaa ni hir’isa. Kun ammoo faalama bishaanii ni xiqqeessa, qilleensa naannoo faalama irraa ni eega, fayyummaa biyyee ni fooyyessa, akkasumas qabeenya uumamaa ni kunuunsa/eega.