#207Biochar
207⸱AYaada
- Lafee fi qabeenya uumamaa fooyyessu
- Bishaanii fi nyaata summaa'aa midhaanii fooyyessu
- Buna oomishu dabalata
Biochar fayyadamuun bu'aa qilleensaa fooyyessuuf ni gargaara. Kan qophaa'u dhaabbilee kaarbonii irraa hundeeffaman irraa, fakkeenyaaf, balfa midhaanii akka bokkaa bunaa, mukaa, qobboo sararaa, fi kkf irraa.
Qabeenya biqiltootaa kan biroocharitti jijjiiramu kun, oksijiinii xiqqaa ykn hin qabneen, gara ca. 500°C tti qabatamaan kan gubamuudha. Kuni pyrolysis jedhama. Yeroo kana keessatti, cellulose, lignin, fi kanneen biroo keessatti argaman gaasii, daree (bio-oil), fi qabeenya cimdaa biochar jedhamuutti jijjiiramu. Biochar kun kaarbonii fi nyaatawwan macaafaa qaba. Kaarboniin biochar keessatti argamu kun kaarbonii biqiltoota jalqabaa irraa cimaa fi salphaatti hin baddu.
Biyyoo irratti fayyadamuun, biochar haala qilleensaa biyyoo ni fooyyessa. Akkasumas dandeettii qabuu fi margaa biyyoo ni dabala, keessattuu biyyoota bishaan qabuu xiqqaa qaban akka biyyoo qarqaraa keessatti. Kun maaliif ta'e? Biochar meeshaa socho'aa ta'ee bishaanii fi hawaa qabuu danda'uudha. Qabiyyee biochar irraa, dandeettii wal jijjiirraa cationic ol'aanaa qabuun, nyaata biqilootaa akka NH₄⁺, K⁺, Ca²⁺, fi kkf qabatee, yeroo yerootti biyyoo fi biqilootaaf gadhiisuu danda'a. Kanaaf, naannoo roobni xiqqaa ykn biyyoon nyaata xiqqaa qabdu keessatti, biochar dabalataan fayyadamuun bu'aa guddaa argamsiisa.
207⸱BYaadatamuuf
Biochar akkaataa gara garaatiin oomishamu danda'a, kanneen akka teeknooloojii gadi aanaa irraa hanga teeknooloojii olaanaa pyrolysis maashinootaatti:
Lafa gadi qotame keessatti: Kunis biochar oomishuuf jecha mala baay'ee barbaachisaa ta'e dha. Mukeen fi kkf feedstock gurguddoo biqiloota irraa argaman fayyadamuu ni danda'ama. Garuu, meeshaalee fuduraalee akka buna qabiyyee ykn qamadii qokkee hin fayyadamne sababni isaas baay'ee salphaatti tuqamuun dambii-dhabamsiisaan gubachuu danda'u.
Kon-tiki keessatti: Kunis konteenara konii fakkaatu kan metalaan hojjetame yoo ta'u, itti fayyadama isaa salphaa godha. Akkasumas, mukaa fi kanneen biroo gosa biqiltoota ciccimoo itti fayyadamuu ni danda'ama.
Pyrolyzer keessatti: Kun “gogaa” dha, kan akkaataa ittiin hojjetamu too'atu fi materyaalota fuduraa fi haphii akka qabiyyee bunaati ykn qokkee raayii fayyadamu dandeessisu.
Biochar madda qonnaa fi fayyummaa lafaa fooyyessa, garuu ofumaan isaa keessatti soorata barbaachisoo fi madaalawaa hin qabu. Kanaafuu, akkaataa ittiin soorata akka Bokashi waliin makuun danda'amu keessatti akeekkachiisa. Saamsisaan wal makuu keessatti akkaataa ittiin hojii irra oolchuun danda'amu akeekkachiisaan armaan gadii keessatti ibsameera. Caalatti, soorata kamuu lafa irratti makuun dura qorannoo lafaa gochuu ni akeekkachiisa. Kunis soorata barbaachisoo ta'an lafa keessaa qabuun wal qabatee odeeffannoo ni kenna.
Biochar ni danda'ama akkasumas qonnaan bultootaaf kompostii akka itti fayyadamaniif tola ooltummaa laachuuf. Ilaali Compost.
Yeroo: Oomishni kun guyyoota lamaa fudhata, kunis lakkoofsa fi yeroo pyrolysis irratti hundaa'uun garaagara ta'uu danda'a, akkasumas teknikii itti fayyadaman irratti hundaa'a.
Biochar itti fayyadamuun maqaa qulqullina biyyee keessatti yeroo fudhata. Waggaa jalqabaa keessatti bu’aa tokko illee hin argamsiisu mala. Haa ta’u malee, biochar tokko qofa itti fayyadamuun bu’aa qonnaaf waggoota hedduuf kennuun isaa mul'ateera. Fooyya’iinsi qulqullina biyyee waggaa itti fayyadamaa booda waggaa lammaffaa keessatti argama. Yeroo caalaa biochar biyyee keessatti umurii dheeratuun, bu’aan omishaa waggaa waggaan dabaluun mul'ata.
207⸱CHojiirra Oolmaa
Braaziil keessatti baay'inaan kan fayyadamamu, godaansa lafa keessaa fi burtukaana bunaaf fayyadamuun kan raawwatamuudha. Haa ta'u malee, pyrolysis biroo kan fayyadamamu, fakkeenyaaf, Honduraas fi Guwaatemaalaa keessatti ilaaluu akka nuuf qunnamtaniif waamicha goona.
Meeshalee
Fayyaa 0.1 ha
207⸱1Qophii
Ibiddi ol ka’uu danda’a akkasumas bokkaan hamaa ta’uu mala. Kana hubachuun iddoo filatamu ilaaluun barbaachisaa dha.
Faayidaa biochar oomishuuf qorichoon tokko tokkoo isaa wal qixa ta’uu qaba. Isaan wal qixa gubachuu danda’u.
207⸱2Oomisha
Bakka tokkotti yeroo tokkoon al tokko mukaa tonii 1 qindeessuuf, pyrolysis armaan olitti ibsame kun yeroo hedduu kan irra deebi'amu ta'a yoo bakka tokkotti qofa fayyadamne. Qindeessiin walitti aanu sa'aa 3-4 fudhata.
Bokkaan itti dabalamaa jiru bifa itti bokkaan qabatamaa sana gubuu danda'uun ta'uu qaba. Yoo baay'isee laafaa itti dabalu, bokkaan du'uu eegala, qixxaatu mul'ata. Yoo baay'isee saffisaa itti dabalu, bokkaan hafuura baay'ee gubuu danda'a, akkasumas biochar xiqqoo fi hafuura baay'ee qofa argatta. Saffisa sirriin saffisa bokkaan itti cimaa, aara gubbaa hin qabne fi qixxaan hin mul'anne ta'uutu irra jira.
207⸱3
Qulqullina gaarii argamsiisuuf qilleensi pyrolysis guddaan akka ta'e gochuu qabda, kunis boba'aa hundumaa kan summaa'aa ta'e gubuu qaba. Yeroo qilleensi fi adeemsi sirrii ta'e argitu, qilleensi hin baay'atu.
207⸱4
Meeshaan tokko akka gubataa hin banne itti yaada!
207⸱5
207⸱6
Biochar dhumaa kan ta'u qulqulluu, porous, fi hafuura hin qabne ta'uu qaba. Yeroo qorqorroo booda, bishaan isaa %10 ol ta'uu hin qabu akkasumas akka baala hin taaneefi hin qorqorrootu taasisuuf. Yeroo harkaan qabatamu, qixxaata bishaanii harkaa tuqamuun ni mul'ata, garuu bishaan isaa hin ba'u.
207⸱7Biochar waliin Bokashiin fayyadamuun
Biyyoo qaama biqiltootaaf mijataa fi kan dhalootaa taasisuuf biocar itti dabaluun ni gargaara, garuu yeroo hedduu keessumattuu fi gahumsaan wal gituun isaa hin argamu. Kanaafuu, akkaataa itti Bokashi waliin makuun barbaachisaa ta'a.
Doosii:
Hektara 0.1'f
- 0.25 toonii baayoochaari. Kunis wal madaalaa jijjiirama pyrolysis toonii 1 baayomaasi kan ta'e akkaataa qopheessaa resepitti.
- 0.7 toonii bokashii (haala qorannoo lafaatiin hundaa'uu). Akkaataa bokashii itti omishamuuf Bokashi tool ilaali.
Fedhiiwwan gahaa ta'anii fi sirrii ta'an argachuuf, qorannoo lafaa taasisuun barbaachisaa dha.
207⸱8
207⸱9
Yeroo buna haaraa qopheessuuf qonnaa haaraa eegalchuu barbaaddan:
207⸱10
Yoo buna jiran irratti hojii barbaachisu taasisuuf:
207⸱11Mana barumsaa keessatti iyyata
Biyyoota Amerikaa Giddu-galeessaa fakkeenyaaf, akkaataa itti biyyoota kana keessatti hojjetamuutti, biqiltuuwwan bunaa keessatti faayidaa biochar ilaalchisee yaada keessan akka kennitan isin afeeramtanii jirtu. Kanaaf, gara olitti sirriitti qabachuuf, Honduras yookiin Guatemala akka tooftaa fayyadamu filadhaa.
Qabeenya
Biochar kun bakka kuusaa keessatti makuugoota guddaa, qoonqoo raffia, yookiin sanduuqota plastikaa qophaa'ina qaban keessatti kuusamuu danda'a. Akkaataa itti to'atamuuf baay'ee hin barbaachisne waan ta'eef, kuusaan isaa baay'ee eeggannoo hin barbaachisu.
Waggaa 1 hanga 2tti qabamee eegamaa turuu ni danda'a.
207⸱DDinagdee bu’aa
Baasii xaa’oof bahu ni hambisa
Meeshaan/tool’n kun fayyadama qoricha keemikaalawaa hir’isuudhaan, baasii galtee qorichaaf bahu hir’issa ykn hambisa deema.
Callaa bunaa ni dabala
Fayyadamni meeshaa kanaa callaa buna dabaluun galii dabalataa fida.
Qulqullina qabeenya faalamaa
Yoo xaa'oonni itti fayyadamni isaanii guddaa ta'e qonnaan bultii ykn naannoo sana keessatti omishaman, fakkeenyaaf, funyaan horii ofii, qamadii ykn mukni qonnaan bultii ofiirraa argaman ta'e, dandeettii dinagdee guddaa qaba. Akkasumas, xaa'oo fayyadamuun, meeshaan kun kaffaltii balfa gatii qubannaa hir'isuu keessatti gargaara.
207⸱EFaayidaalee Magariisa
Xaa'oo sintetikii gadi aanaa barbaachisa
Meeshaan kunis akkaataa ittiin barbaachisummaan feertilayizaroota sintetikii hir'atu ni gargaara. Kunis qilleensa keessatti gadi lakkisuu fi bishaan faaluu hir'isa, jireenya lafaa fooyyessa, akkasumas qabeenya ni qusata.
Qulqullina fayyadamuu
Qabeenya qulqulluu fayyadamuun aadaa dinagdee dawaa'aa keessatti tajaajila. Kunis qabeenya gatii hin qabne gatamuun hambisuun, dhiibbaa naannoo hir'isa, boba'aa kaarbonii fi wasaqaa bishaanii hir'isa.
Kaarboonii kuusuu
Meeshaan kun CO₂ hawaa keessaa fuudhaa gara qabannoo geessa. Kunis hir'ina CO₂ qilleensaa keessatti hir'isuuf gargaara.