#212በትል የተዘጋጀ ብስባሽ ማዳበሪያ
212⸱Aጽንሰ-ሐሳብ
- የአፈርን መዋቅርና ኦርጋኒክ ቁስ ያሻሽላል
- የአፈር ውስጥ ሕይወትን ያሻሽላል
- የእፅዋትን አመጋገብ ያሻሽላል
- የቡና ምርትን ይጨምራል
ቨርሚኮምፖስት በምድር ትሎች የሚመረት ከፍተኛ ጥራት ያለው ብስባሽ ማዳበሪያ ነው። ከማዕድን ማዳበሪያዎች ጋር በተጨማሪ ወይም እነሱን በመተካት የሚያገለግል፣ በንጥረ ምግቦች የበለጸገ ባዮሎጂያዊ ማዳበሪያ ነው። ጠቃሚ ባዮሎጂያዊና ሥነ-ምግባራዊ ባህሪያቱ የአፈርንና የዕፅዋትን ጤና ያሻሽላሉ፣ ዕድገታቸውን ያፋጥናሉ፣ ምርታማነትንም ይጨምራሉ።
ትል ማዳበሪያ የሚመረተው ለዚሁ ተብለው በተዘጋጁ ሳጥኖች፣ ጉድጓዶች ወይም መደቦች ውስጥ ነው። ለማዳበሪያ ትሎች ምግብ የሚሆነው ኦርጋኒክ መሠረት እንደ አረንጓዴ ተክል ቅሪቶች፣ ፍግ፣ የቡና ፍሬ ሥጋና ቅርፊት፣ ካርቶን ወይም ገለባ ካሉ ኦርጋኒክ ቆሻሻዎች የተዘጋጀ ነው። እነዚህ ቁሳቁሶች በከፊል አስቀድመው እንዲበሰብሱ ይደረጋሉ፤ ከዚያም ይከተፋሉ ወይም ይፈጫሉ፣ ይቀላቀላሉ፣ እርጥብ ይደረጋሉ እና በንብርብር ይደረደራሉ። ከዚያ የማዳበሪያ ትሎቹ ይጨመራሉ። ትሎቹ ቆሻሻውን ያኝካሉ፣ ይበላሉ፣ ይቀላቅላሉ እና አየር እንዲገባበት ያደርጋሉ። ድብልቁ እርጥበቱ እንደተጠበቀ፣ በጥላ ሥር እና በአካባቢው የአየር ሙቀት ይቀመጣል። ምግቡን በልተው ሲጨርሱ፣ የመሬት ትሎቹ የበሰለውን ማዳበሪያ ትተው ወደ አዲስ መኖ ይንቀሳቀሳሉ።
የትል ፍግ (ቬርሚኮምፖስት) እና የትሎችን ቆዳ የሚሸፍነው መከላከያ ንፋጭ በፕሮቲን፣ ለዕፅዋት በቀላሉ ሊወሰድ በሚችል አሞኒየም እና ዩሪያ መልክ የሚገኝ ናይትሮጅን (N)፣ እንዲሁም ፎስፈረስ (P)፣ ፖታሲየም (K)፣ ካልሲየም (Ca) እና ማግኒዚየም (Mg) የበለጸጉ ናቸው። በተጨማሪም ኢንዛይሞችን፣ እድገትን የሚያነቃቁ ሆርሞኖችን እና ጠቃሚ ረቂቅ ሕዋሳትን ይይዛሉ። እነዚህ ባህሪያት ዕፅዋትንም ሆነ በአፈር ውስጥ ያሉ ሕያዋን ፍጥረታትን በመመገብና በመንከባከብ ጤናማ የእድገት አካባቢ ይፈጥራሉ። ቬርሚኮምፖስት ከሰው ሠራሽ ማዳበሪያዎች በተቃራኒ ከአፈር በቀላሉ ታጥቦ ወደ ከርሰ ምድር ውሃ የማይገባ የተረጋጋ ማዳበሪያ ነው።
ካዘጋጁትና እንዴት እንደሚያስተዳድሩት ከተማሩ በኋላ፣ ሂደቱ ቀላል፣ ውጤታማና ወጪ ቆጣቢ ነው። ኮምፖስት ከማግኘት በተጨማሪ፣ ትርፍ ትሎቹን ለእንስሳት መኖ (ለዓሣ፣ ለዶሮና ለአሳማ) መጠቀም ይቻላል።
በአፈር ላይ ሲጨመር ትል ብስባሽ የዕፅዋትን እድገትና በበሽታ አምጪ ተህዋሲያን ላይ ያላቸውን የመቋቋም አቅም ስለሚያጠናክር በተለይ በችግኝ ማፍያዎች ውስጥ እጅግ ጠቃሚ ነው። ከትል ብስባሽ የሚወጣው ፈሳሽ ማጣሪያ የሆነው ቨርሚዋሽም ተመሳሳይ ጠቃሚ ባህሪያት ያሉት ሲሆን፣ በሽታን ለመከላከልና ጤናማ እድገትን ለማበረታታት እንደ ፈሳሽ የአፈር ወይም የቅጠል ማዳበሪያ በተመሳሳይ ሁኔታ መጠቀም ይቻላል።
በትል የማዳበሪያ ማዘጋጀት እንደታሰበው ዓላማ በተለያዩ መጠኖች ሊከናወን ይችላል። ይህ መሣሪያ ጥላ ባለው ጣሪያ ሥር በትል ማርቢያ አልጋዎች ወይም ጉድጓዶች ውስጥ የሚካሄድ መካከለኛ ደረጃ ምርትን ያብራራል። ለእርሻ ደረጃ ተስማሚ ሲሆን በቀላሉ ወደ ከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ይቻላል። የትል ማርቢያ አልጋው በአካባቢው ከሚዘጋጁ እንደ ኮንክሪት፣ ጡብ፣ ቀርከሃ፣ እንጨት ወይም ጠንካራ ፖሊኢትሊን (ለምሳሌ የጭነት መኪና ሸራ) ካሉ ቁሳቁሶች ከብረት ፍሬም ጋር ይሠራል። በገበያ ላይ የሚገኙ ትላልቅ የትል ማዳበሪያ ማዘጋጃ ክፍሎች ትሎቹ ከአንዱ ክፍል ወደ ቀጣዩ እንዲዘዋወሩ የሚያስችሉ ትናንሽ ቀዳዳዎች ባሏቸው መከፋፈያ ግድግዳዎች የተለዩ በርካታ ክፍሎች አሏቸው።
በወጥ ቤት ቆሻሻ ማጠራቀሚያዎች ወይም በቤት ውስጥ የኮምፖስት ማዘጋጃ ዕቃዎች ውስጥ በአነስተኛ ደረጃ የሚመረተው በትል የተዘጋጀ ኮምፖስት በዋናነት ለቤት አትክልት ስፍራዎች ይውላል። ለተጨማሪ መረጃ፣ እባክዎ ለአትክልት ስፍራዎች በትል የተዘጋጀ ኮምፖስትን ይመልከቱ።
212⸱Bከግምት ሊገቡ የሚገባቸው ጉዳዮች፦
በትሎች የሚዘጋጅ ብስባሽ ከሙቅ ብስባሽ ዝግጅት ይልቅ እንደ አማራጭ ወይም ተጨማሪ ዘዴ ሊያገለግል ይችላል (ይመልከቱ፦ ብስባሽ)። የትሎቹ እንቅስቃሴ ቁሳቁሶቹን አየር ስለሚያስገባባቸው መገላበጥ አያስፈልግም። በትሎች የተዘጋጀ ብስባሽ ከሙቅ ብስባሽ ጋር ሲነጻጸር በአጠቃላይ ብዙ ንጥረ ምግቦችንና ለዕፅዋት በቀላሉ የሚደርሱ ንጥረ ምግቦችን ይይዛል፤ ቁሳቁሱም ስለማይሞቅ የረቂቅ ሕዋሳት ብዝኃነቱ የበለጸገ ነው። በተጨማሪም፣ በሙቅ ብስባሽ ውስጥ የማይገኙ ዕድገትን የሚያበረታቱ ኢንዛይሞችንና ሆርሞኖችን ይይዛል።
ከጉዳቱ አንጻር፣ በአካባቢው የሙቀት መጠን ምክንያት የአረም ዘሮች በትሎቹ አይወድሙም። ስለዚህ በግብዓት ቁሳቁሱ ውስጥ ዘሮች እንዳይኖሩ ማድረግ፣ ወይም ለምርት የሙቅ ኮምፖስት እና የትል ኮምፖስት ዘዴዎችን በጥምረት መጠቀም እጅግ አስፈላጊ ነው።
ማዳበሪያ ለማዘጋጀት ማንኛውንም የምድር ትል ዝርያ መጠቀም አይቻልም። ለማዳበሪያ ዝግጅት የሚያገለግሉ ልዩ ትሎችን መግዛት ወይም ከተፈጥሮ ማሰባሰብና ማራባት ያስፈልጋል።
የምድር ትሎች ብርሃንን፣ ሙቀትን ወይም ድርቅን አይወዱም። ሁልጊዜ በጨለማና እርጥበት ባለው (ነገር ግን በረጠበ አይደለም!) ቦታ እንዲሁም መካከለኛ እስከ ቀዝቃዛ በሆነ የሙቀት መጠን ውስጥ ማቆየት አስፈላጊ ነው። በተጨማሪም፣ በአየር ዝውውርና በመኖ ጥሬ ዕቃዎች ስብጥር ላይ ለሚከሰቱ ለውጦች በቀላሉ ምላሽ ይሰጣሉ።
ሂደቱ በትክክል ሲመራ፣ በትል ብስባሽ ማዘጋጀት ሳይታከሙ ወደ አፈር ቢጨመሩ ችግር ሊፈጥሩ የሚችሉ ኦርጋኒክ ቆሻሻዎችን (ለምሳሌ ፍግ፣ የቡና ፍሬ ልጣጭ ወይም ቅፍ፣ የወጥ ቤት ቆሻሻ ወይም የሰው ሰገራን ጨምሮ) እንደገና ጥቅም ላይ ለማዋል ውጤታማ ዘዴ ነው።
በትል የተዘጋጀ ኮምፖስት ከሌሎች ጥሩ አሠራሮች ጋር ሊጣመር ይችላል። ለምሳሌ፣ በደቃቁ የተፈጨ ባዮቻር (ይመልከቱ፦ ባዮቻር) ጥሩ የመፈጨት ሂደት እንዲኖር ከጥሬ የኮምፖስት ቁሳቁስ ጋር ሊቀላቀል ይችላል፤ በተጨማሪም ለኮምፖስቱ ካርቦንን ይጨምራል፣ ንጥረ ምግቦችንና ውሃንም የማከማቸት አቅሙን ያሳድጋል። ባዮቻር በትል ፈሳሽ ማዳበሪያም ሊነቃቃ ይችላል። እነዚህን ንጥረ ምግቦች አከማችቶ በኋላ በአፈር ውስጥ ቀስ በቀስ ይለቃቸዋል።
የተጨመረውን ኮምፖስት ለመሸፈንና ለመከላከል ሕያው ወይም ደረቅ ሙልች መጠቀም ይቻላል (ይመልከቱ፦ የሽፋን ሰብሎች፤ በሙልች መሸፈን)፣ እንዲሁም በትሎች የተዘጋጀ ኮምፖስት ከአፈር ጋር ሊቀላቀል ወይም ከኮምፖስት ወይም ቦካሺ ጋር ሊዋሃድ ይችላል።
ጊዜ አወሳሰን
ሙቀቱ በጣም ከፍተኛ ባልሆነበትና በቂ ውሃ እና አረንጓዴ ቁሳቁስ በሚገኝበት ጊዜ፣ ለምሳሌ የዝናብ ወቅቱ ከጀመረ በኋላ፣ ሂደቱን ይጀምሩ።
ፍግ ወይም እርጥብ የኦርጋኒክ ቆሻሻዎችን የሚጨምሩ ከሆነ፣ በሳጥኑ/ጉድጓዱ/መያዣው ውስጥ ከመሙላታቸው ሁለት ሳምንት በፊት አስቀድመው ማዳበሪያ እንዲሆኑ መብሰል አለባቸው።
ማዳበሪያ የሚያዘጋጁ ትሎች እንደ ትሎቹ ዓይነትና ብዛት፣ የሙቀት መጠን፣ የእርጥበት ይዘት፣ የኦርጋኒክ ቆሻሻው መጠንና አዘገጃጀት፣ እንዲሁም ለሂደቱ በሚደረገው አጠቃላይ አስተዳደርና ክትትል ላይ በመመሥረት፣ የኦርጋኒክ ቆሻሻን ከ1.5 እስከ 6 ወራት ውስጥ ወደ ሁሙስ ሊለውጡ ይችላሉ።
212⸱Cአተገባበር
በማዳበሪያ የመበስበስ ሂደት ወቅት፣ የተዘጋጀው ድብልቅ መጠን በይዘት ከ50-60% ይቀንሳል። ለዚህም ነው የግብዓቶቹ አጠቃላይ ይዘት ከመጨረሻው በትል ከተዘጋጀ ብስባሽ ማዳበሪያ ይዘት የሚበልጠው። ለሚፈለገው የትል ብስባሽ ማዳበሪያ መጠን የሚያስፈልጉትን ግብዓቶች ሲያሰሉ ይህንን ግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል።
ቁሳቁሶች
- የግንባታ ቁሳቁሶች፦ በአካባቢው የሚገኙ። 1 ሜትር ጥልቀት፣ 1.5 ሜትር ስፋት እና እንደ አስፈላጊነቱ ርዝመት ላለው ጉድጓድ። ወይም 90 ሴ.ሜ ዲያሜትር እና 30 ሴ.ሜ ቁመት ያላቸው የሲሚንቶ ቀለበቶች።
- ኮንክሪት። ለወለሉ።
- ቱቦዎች። አንድ ወይም ከአንድ በላይ። ቀዳዳ ካለው ፕላስቲክ ወይም ከማይዝግ ብረት የተሠሩ። ዲያሜትራቸው 5 ሴ.ሜ ሲሆን፣ ርዝመታቸው ከጉድጓዱ ርዝመት ጋር የሚመጣጠን። ለፍሳሽ ማስወገጃ ሥርዓቱ።
- ለጥላ ጣሪያ የሚያስፈልጉ ቁሳቁሶች። አማራጭ። በአካባቢው የሚገኙ ቁሳቁሶች።
- የኮምፖስት መሸፈኛ። እንደ ጁት ከረጢቶች ያሉ አየር የሚያስተላልፉ ቁሳቁሶች። የፖሊኢትሊን ታርፓሊንም መጠቀም ይቻላል፣ ነገር ግን አየር የሚያስተላልፉ ቁሳቁሶች ይመረጣሉ።
- የኮምፖስት ትሎች። በብራዚል፣ Eisenia foetida (ቀይ ትል) እና Eudrilus eugeniae (ግዙፍ የአፍሪካ የመሬት ትል) ለኮምፖስት ሥራ በብዛት የሚጠቀሙባቸው ዝርያዎች ሲሆኑ፣ Eisenia foetida ለማግኘት ቀላሉ ነው። ለእያንዳንዱ አንድ ኪዩቢክ ሜትር ቁሳቁስ በግምት 2 ኪሎ ግራም ትሎች ያስፈልጋሉ።
ቋሚ የታችኛው አልጋ ልብስ
- ጠጠር። ከ5-10 ሴ.ሜ ውፍረት ያለው ንብርብር።
- አሸዋ። 10 ሴ.ሜ ውፍረት ያለው ንብርብር።
የጥሬ ዕቃ አማራጮች ምሳሌዎች፦
በካርቦን የበለጸገ (መዋቅራዊ) ቁሳቁስ፦ በግምት 70-80%
- የቡና ቅርፊቶች
- የሩዝ ቅርፊት/የእህል ገለባ
- የተከተፈ ወረቀት/ካርቶን (ሽፋን ያለውን ወረቀት አይጠቀሙ!)
- የእንጨት ሰጋቱራ
- የደረቁ ቅጠሎች
- ድርቆሽ
- የኮኮናት ቃጫ
- ሙሳዎች
በናይትሮጅን የበለጸገ ቁሳቁስ፦ በግምት 20-30%
- አረንጓዴ ቆሻሻ፣ ለምሳሌ ሣር፣ አረም ወይም ቀርከሃ
- የእንቁላል ቅርፊትን ጨምሮ የወጥ ቤት ቆሻሻ
- የቡና ፍሬ ልጣጭ (አስቀድሞ የደረቀ)
- የእንስሳት እዳሪ (አስቀድሞ የተዳበረ)
- የሻይ ደለል
- የጥራጥሬዎች ወይም የባቄላ ፍሬ እንክብሎች
- የቡና ዝቃጭ
በድብልቁ ላይ የተደረጉ ማሻሻያዎች
- የደን አፈር (5-10 %)
- የእንጨት አመድ (ከፍተኛው 10%)
- ባዮቻር (እስከ 8%፣ በደቃቁ የተፈጨ)
- ካልሲየም ካርቦኔት ወይም የኖራ ድንጋይ — የpH መጠንን ለማስተካከል (አስፈላጊ ከሆነ)
212⸱1መዘጋጀት
በተለመደ አፈር ውስጥ የሚያገኟቸው ትሎች እርስዎ የሚፈልጓቸው የትል ዓይነት ላይሆኑ ይችላሉ።
የምድር ትሎቹን ከሰበሰቡ በኋላ እንዳያመልጡ ለመከላከል፣ የተከመሩበትን ቦታ ወይም ባልዲውን ለብርሃን ማጋለጥ ይረዳል። ሆኖም ሁልጊዜ የሚደበቁበት በቂ አፈርና የበሰበሰ ቁስ ያስፈልጋቸዋል።
212⸱2አሰራር
የመኖ ቁሳቁሶች ዝግጅት
ትሎቹ አንድን የተወሰነ አመጋገብ ስለሚለምዱና ወደ ብስባሽ ማዳበሪያ በመቀየር ረገድ እጅግ ውጤታማ ስለሚሆኑ፣ ለአንድ ክፍል የሚቀርቡት የጥሬ ዕቃዎች ዓይነትና ድብልቅ ወጥነት ሊኖረው ይገባል።
212⸱3
አልጋውን መሙላት
ካርቶን የሚጠቀሙ ከሆነ፣ ወደ 2.5 ሴ.ሜ ቁርጥራጮች ወይም ጠባብ ሰቆች ይከታትፉት ወይም ይቅደዱት።
የመኝታው ንጣፍ እንደተጨመቀ ስፖንጅ ያህል እርጥብ መሆን አለበት።
212⸱4
የእንቁላል ቅርፊት፣ ባዮቻር እና መሰል ጠንካራ ቁሶችን የሚጨምሩ ከሆነ፣ መፍጨትዎን ያረጋግጡ።
የፍራፍሬ ዝንቦችንና መጥፎ ሽታን ለማስወገድ እርጥብ ቁሶችን ይቅበሩ።
በጣም አጥብቀው አያጭቁ፤ መጠቅጠቅ በአየር ዝውውርና በሙቀት መጠን ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊያሳድር ስለሚችል፣ በቂ መጠን ያላቸውን ግዙፍ ቁሳቁሶች ይጠቀሙ።
ትሎቹን ከመጠን በላይ አትመግቡ። ከፍተኛ ናይትሮጅን ያላቸው ቁሶች መጠን ከጠቅላላው 20%፣ ቢበዛ 30% መሆን አለበት። በድብልቁ ውስጥ ከመጠን በላይ ናይትሮጅን ካለ፣ ሙቀት የሚያመነጩ ረቂቅ ሕዋሳትን በማነቃቃት ቁሶቹን አሲዳማና ኦክስጅን አልባ ያደርጋቸዋል። ትሎች ሙቀትን አይወዱም፤ ለማምለጥ ይሞክራሉ ወይም ይሞታሉ። በተቻለ መጠን ከፍተኛ የካርቦን ይዘት ባለው ድብልቅ ይጀምሩ፤ ከዚያም የትሎቹን ባህሪና ጤንነት እየተመለከቱ ናይትሮጅን የበለጸጉ ቁሶችን ቀስ በቀስ ይጨምሩ።
በካርቦን እጅግ የበለጸጉ ቁሳቁሶችን፣ ለምሳሌ የደረቁ ቅጠሎች፣ ገለባ፣ የተከተፈ ካርቶን (70-80%)፣ ናይትሮጅን ከያዙ ቁሳቁሶች፣ ለምሳሌ የቡና ቅርፊት፣ የእርሻ ፍግ፣ የምግብ ተረፈ ምርቶች (20-30%) ጋር ይቀላቅሉ።
የእርጥበት መጠኑ 70% ገደማ መሆን አለበት። ሲጨምቁት ከ2 እስከ 5 ጠብታዎች ከወጡ፣ እርጥበቱ በቂ ነው። በጣም ደረቅ ከሆነ፣ ውሃ ይርጩበት።
212⸱5
212⸱6
ክትትል እና የማስተካከያ እርምጃዎች
212⸱7
212⸱8
212⸱9
ብስባሱን መሰብሰብ
212⸱10
የኮምፖስት ትሎች መራባት
ሁለቱም የመራቢያ አጋሮች በግምት 3.2 ሚሜ ርዝመት ያለው የሎሚ ቅርጽ ያለው ኮኮን ያመርታሉ። ሁለት ወይም ከዚያ በላይ ትሎች በግምት በ3 ሳምንታት ውስጥ ይፈለፈላሉ። ግልገል ትሎቹ ነጣ ያሉ ወይም ግልጽ ሲሆኑ፣ ርዝመታቸውም ከ12 እስከ 25 ሚሜ ነው። በግምት ከ60 እስከ 90 ቀናት ውስጥ ለመራባት የሚችሉበት ዕድሜ ላይ ይደርሳሉ።
እንደ ዝርያውና የማቆያ/የመመገቢያ ሁኔታዎች ብዛታቸው በ2-3 ወራት ውስጥ በእጥፍ ወይም በሦስት እጥፍ ሊጨምር ይችላል።
ከመጠን በላይ የሆኑ ትሎችን ወደ አዲስ ብስባሽ ማዳበሪያ ማዛወር ወይም ለእንስሳት መኖነት መጠቀም ይቻላል።
ትሎችን በትል ማራቢያዎች ውስጥ ማራባት ይቻላል። በካሬ ሜትር ከ2.5 ኪ.ግ እስከ 5 ኪ.ግ የሚደርስ የመነሻ ክምችት፣ እንዲሁም ጥሩ ክትትልና ምቹ ሁኔታዎችን ለማስጠበቅ ተገቢውን እንክብካቤ ማድረግ ከፍተኛውን የመራባት መጠን ያረጋግጣሉ።
ማከማቻ
በእርሻው ላይ የትል ብስባሽ ማዳበሪያው አየር በሚያስተላልፍ ጨርቅ ተሸፍኖ፣ ደረቅ፣ ጥላ ያለበትና በደንብ አየር የሚዘዋወርበት ቦታ መከማቸት አለበት። የጥቃቅን ሕዋሳትን ሕይወት ለመጠበቅ እርጥብ (ግን ውኃ የበዛበት ሳይሆን) ሆኖ መቆየት አለበት። አየር እንዲገባበት መጨቅጨቅን ማስወገድ ያስፈልጋል።
ከመጠቀምዎ በፊት ለአንድ ወር እንዲበስል መተው አለበት፤ በተቻለ መጠንም በሁለት ወራት ውስጥ መጠቀም ይመረጣል። በአግባቡ ከተከማቸ፣ የማይክሮባዊ ጥራቱ መቀነስ ከመጀመሩ በፊት የመጠቀሚያ ጊዜው ከ6 እስከ 12 ወራት ነው።
ኮምፖስቱን ከማሸግ በፊት ማድረቅ ያስፈልጋል። በፀሐይ ማድረቅ ረቂቅ ሕዋሳትን የመግደል ጉዳት አለው። ስለዚህ ኮምፖስቱ ጥላ ባለበትና አየር በደንብ በሚዘዋወርበት ቦታ መድረቅ እና አየር በሚያስተላልፍ ጨርቅ በተሠሩ ከረጢቶች ውስጥ መሞላት አለበት።
መተግበሪያ
- በችግኝ ማፍያ ውስጥ አጠቃቀም፦ ለቡና ችግኝ ማሳደጊያ ከረጢቶች 1 ክፍል ትል ብስባሽን ከ3 ክፍል አፈር ጋር ይቀላቅሉ።
- በመትከያ ጉድጓዶች ውስጥ አጠቃቀም፦ በእያንዳንዱ የመትከያ ጉድጓድ ግርጌ 1–2 እፍኝ ያድርጉ፣ በላይኛው አፈር ይሸፍኑትና ችግኙን በላዩ ላይ ያስቀምጡ።
- ለደረሱ የቡና ዛፎች፦ በዓመት ሁለት ጊዜ (ከአበባ መውጣት በፊት/የዝናብ ወቅት ሲጀምር) ከግንዱ ዙሪያ በ50 ሴ.ሜ ስፋት ባለው ክብ ውስጥ 1–2 ኪ.ግ ይበትኑ፣ ከዚያም በቀላሉ በሙልች ይሸፍኑ።
- ፈሳሽ ቨርሚዋሽን መጠቀም፦ ከትል ማርቢያው የሚፈሰው ቨርሚዋሽ በውሃ ተበርዞ በቅጠሎች ላይ ይረጫል። ይህ የተከማቸ ፈሳሽ ማዳበሪያ ጠቃሚ ንጥረ ምግቦችን የያዘ ሲሆን፣ ተክሎች ተባዮችንና በሽታዎችን እንዲቋቋሙ ያጠናክራቸዋል። 1 ኪ.ግ ቨርሚዋሽን ከ10-20 ሊትር ውሃ ጋር በማቅጠን ይጠቀሙ። ቨርሚዋሹ ወደ ሥሮቹ ዘልቆ እንዲደርስ ብዙ ውሃ በመጠቀም በአፈሩ ላይ ይፈሳል፣ ወይም በቡና ችግኞች ቅጠሎች ላይ ይረጫል።
212⸱Dኢኮኖሚያዊ ጥቅሞ
የማዳበሪያ ወጭ መቀነስ
ይህ መሳሪያ ሰው ሠራሽ ማዳበሪያዎችን ፍላጎት ይቀንሳል። በጊዜ ሂደት የግብዓት ወጪዎችን ይቆጥባል።
የቡና ምርት መጨመር
ይህንን መሳሪያ መጠቀም የቡና ምርትን መጨመር እና ከፍተኛ ገቢ ያስገኛል።
ቆሻሻን (ተረፈ ምርትን) እንደገና ጥቅም ላይ ማዋል
የኢኮኖሚ አቅሙ በተለይ ለቦካሽ ዝግጅት አካል ሆነው የሚያገለግሉት ቆሻሻዎች (ተረፈ ምርቶችን) በእርሻ ላይ ወይም በአቅራቢያው ባሉ ቦታዎች ለምሳሌ፦ ከከብቶች ፍግ፣ ገለባ ወይም ከአካባቢው ማሳ የሚገኘውን እንጨት (ፍቅፋቂ ሰጋ ቶራ)። በተጨማሪም ቆሻሻን (ተረፈ ምርቶችን) በመጠቀም ይህ ቦካሽ ለማዘጋጀት ጥቅም ላይ በማዋል የቆሻሻ መጣያ ወጪዎችን ለመቀነስ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡
ተጨማሪ የገቢ ምንጭ
ይህ መሳሪያ ተጨማሪ ገቢ የመስጠት አቅም አለው።
212⸱Eአካባቢያዊ ጥቅሞች
የሰው ሠራሽ ማዳበሪያዎችን መጠቀም መቀነስ
ይህ መሳሪያ በሰው ሠራሽ ማዳበሪያዎች ላይ ያለውን ጥገኝነት ይቀንሳል። ይህም የካርቦን ልቀትን እና የውሃ ብክለትን ይቀንሳል። የአፈርን ለምነትን በማሻሻል ሀብቶችን ይቆጥባል።
የተሻለ የአፈር ሕይወት
ይህ መሳሪያ ለተክሎች እድገት አስፈላጊ እና ወሳኝ የሆኑትን ንጥረ ነገር የሚያዘጋጁ እና ጤናማ ስነ-ምህዳርን እንዲኖረን የሚያደርጉ መሬት ውስጥ የሚኖሩ ትሎች (በአይን የማይታዩ ጥቃቅን ፍጥረታት) የአፈር ውስጥ እንዲኖሩ ያሻሽላል።
የአየር ንብረት ለውጥን መቋቋም፤
ይህ መሳሪያ የአፈርን ጤና ሚዛን ለመጠበቅ ይረዳል፣ ለቡና ተክሎች ድርቅን፣ ሙቀትን እና የበሽታ ጫናዎችን በብቃት በመቋቋም የአየር ንብረት መላመድ ስትራቴጂዎችን ይደግፋል።
ቆሻሻን (ተረፈ ምርትን) እንደገና ጥቅም ላይ ማዋል፤
ሰርኩላር-ኢኮኖሚ ወይም የኡደት-ኢኮኖሜ ውስጥ ኦርጋኒክ ቆሻሻን (ተረፈ ምርትን) እንደገና ጥቅም ላይ ማዋል የሚጣሉ ሀብቶችን ይቆጥባል። ይህ የአካባቢ ተፅእኖን፣ የካርቦን ልቀትን እና የውሃ ብክለትን ለመቀነስ ይረዳል።